विचार

कृषि युगको सम्झनामा ‘भुस पोल्ने पर्व’

‘बाटो हिँड्ने बटुवा सबै मेरा माइती, छोटेमोटे हो, पाउलाई ढोग्यौँ, देख्यो कि देखेनौ’ शङ्खु ९मूल० घरलाई फेरो मार्दै गाउँलेहरु गीत–गाथा हाल्छन् । हातमा राँको, जाँडको ठेकी र लेकाली कटुसको स्याउला नचाउँदै नजीकैको शङ्खुबारी पुग्छन् । शङ्खुबारीको बीचमा रहेको ठूलो ढुङ्गालाई सहकालका देउता मानेर पुज्छन् । गुरुबा र गाउँका अगुवाले ढुङ्गा छेउ लिङ्गो ठड्याउँछन्, धूपबत्ती गर्छन् र जाँड चढाउँछन् ।...

७५ मुद्दाका प्रतिवादी बालक

बाँके ।  जिल्ला अदालत बाँकेमा ७५ वटा मुद्दाका प्रतिवादी बालक रहेका छन् । विभिन्न जिल्लामा आपराधिक घटनामा संलग्न रहेको अभियोग लागेका ११९ जना बालबालिकालाई बाल सुधार गृह बाँकेमा राखिएको छ । चोरी, लागुऔषध कारोबार र बलात्कारको अभियोग लागेका उनीहरुमध्ये ४६ जना बलात्कार मुद्दासँग सम्बन्धित छन् । “जबर्जस्ती करणी मुद्दाका बालक १०–१८ उमेर समूहका छन्,” जिल्ला प्रहरी कार्यालय बाँकेका प्रमुख...

भत्ता नपाउँदा ज्येष्ठ नागरिकको चाड खल्लो

सामाजिक सुरक्षा भत्ताबापतको रकम आठ महिना बित्दा पनि सप्तरीको बलान बिहुल गाउँपालिकाका लक्ष्यित समुदायले पाउन सकेका छैनन् । सरकारले दिँदै आएको भत्ता रकम समयमा नपाए पछि यहाँका ज्येष्ठ नागरिक, अपाङ्गता भएका व्यक्ति, एकल र दलित समुदायले गाउँपालिकाका वडाध्यक्ष र गाउँपालिकाका अध्यक्षसँग “हाम्रो भत्ता किन आएन” भनेर दिनहुँ जसो गुनासो गर्ने गरेका छन् । दिनहुँ गुनासो गर्दा पनि स्थानीय तहले...

एउटै वडामा अढाई करोडको केराखेती

भद्रपुर । खाँदा गुलियो र पोषिलो हुने केरा बालकदेखि वृद्धसम्म सबैलाई मन पर्ने स्वादिष्ट फल हो । बिरामीले समेत खान मिल्ने यो फलको खेती तराई र पहाड सबैतिर फाट्टफुट्ट हुने गर्दछ । मोरङ जिल्लाको उत्तरी पहाडी गाउँपालिका मिक्लाजुङको वडा नं ५ मा भने वडाका अधिकाँश बासिन्दा केराखेतीमा जुटेका छन् । मिक्लाजुङको वडा नं ५ मा जोगिटार, बेलटार, गुप्तीटार, लिङ्गेटार,...

मेरो बुझाईमा ‘माया’❤️

माया दुई अक्षरले वनेको शब्द हो । जहाँ संसार अटेको हुन्छ । नत यसलाई हेर्न सकिन्छ, न देख्न सकिन्छ, नत समात्न नै सकिन्छ केवल मात्र महसुस् गर्न सकिन्छ । जब मानिसहरु महसुस् गर्ने शव्द खोज्न थाल्छन् । तब एकान्तमा आफै हराउछन् । मायामा मान्छेहरु पागल हुने गर्छन् भने कोहि मायामा बाचिरहेका हुन्छन् । भनिन्छ, जाने अमृत हो नजाने विष हो...

स्वार्थले भरिएको नेपाली समाज

समाज एकभन्दा धेरै मानिसहरुको समुदाय हो । समाजले एउटै रहन सहन, व्यवस्था, धर्म आदि अँगाल्ने वा एकै स्थानमा बसोबास गर्ने मानिसहरूको समुहलाई बुझाउँछ । अनि समाज यो पनि होकी कोही कसैलाई आपत्त विपत्त पर्दा सहयोग गर्ने । समाजलाई हरेक ढंगबाट मानिसले परिभाषित गरेका छन् । तपाईले यो कुरा कत्तिको ख्याल गर्नु भएको छकि, वास्तवमै ती परिभाषित गरिएका कुराहरु विल्कुलै...

‘सरकार, फेसबुक र इन्टरनेटमा नियम लगाइदेउ’

इन्टरनेटमा पोस्ट हुने विषयमा कानुनी मापदण्ड र नियम हुनुपर्छ भन्नेबारे फेसबुकका संस्थापक मार्क जुकरवर्गले ‘वासिङटन पोस्ट’ मा लेखेको विचारको अनुदित र सम्पादित अंशः प्रविधि हाम्रो जीवनको अभिन्न पाटो हो। यो अवस्थामा फेसबुक जस्तो कम्पनीको झन् धेरै दायित्व र जिम्मेवारी हुन्छ। कुन शब्द बोल्दा नराम्रो हुन्छ, कसले राजनैतिक विज्ञापन गरिरहेको छ र साइबर अपराध र हमला हुनसक्ने कस्ता कुरा रोक्नुपर्छ...

जलस्रोत र दिगो विकास

कुनै पनि पक्षमा क्रमिक रुपमा हुँदै आएको सकारात्मक परिवर्तनलाई सामान्य अर्थमा विकास भनेर बुझिन्छ । विकास अल्पकालिन तथा दिर्घकालिन दुई प्रकारका हुन्छन । यसै परिस्थीतिमा नेपालको दिगो विकासमा नदीनालाको भूमिका अत्यन्तै महत्वपुर्ण रहेको छ । नदीनालाबाट उत्पादित जलविद्युत तथा नदीनालाको मनमोहक सौन्दर्यताको आकर्षणले पर्यटन व्यवसायबाट देशले मनग्य आम्दानी गर्दै दिगो विकासमा आयस्रोतको उचित परीचालन गर्न सक्ने बलियो आधार बनेको...

यसकारण बनाइयो ‘ठकुरी सहयोग सञ्जाल’ !

ठकुरीहरुको सन्दर्भमा कुरा गर्नु पर्दा पहिले नेपालको इतिहास अध्ययन गर्नु जरुरी हुन्छ। इतिहासमा ठकुरी शब्दको उत्पती राज्य संगै भएको हो। ठकुरी शब्द जातबाट नभई जिम्मेवारीसंग जोडिएको छ। नेपालको इतिहासमा राज्यको उत्पती स साना भू–भागमा आफ्नो अधिपत्य कायमबाट विकास भएको देखिन्छ। ती स–साना भूभागलाई त्यसबेला ठकुर्याई भनिन्थ्यो।ती ठकुर्याईको संरक्षक वा अधीपतीलाई ठकुरी भनिन्थ्यो। कालान्तरमा राज्यको संचालनसंग जोडिएको ब्यक्ति वा समुहहरु...

‘नेपाल किन बनेन?’ होइन ‘कसरी बन्छ ?’ सोचौँ

वि.सं. १८२६ साल अघि सम्म नेपाल एकीकरण भएको थिएन । वि.सं. १८२६ साल अघिसम्म नेपाल २२ औँ र २४ औँ स–साना राज्यहरुमा बाँडिएको थियो । १८२६ सालमा नेपाल एकीकरण भयो र नेपाल अधिराज्यको स्थापना भयो । वि.सं. १९०२ सालदेखि १०५ वर्ष जहानिया राणा शासनको धङधङिमा देश चल्यो । वि.सं २००७ सालदेखि २०१७ पौष २२ सम्म प्रजातन्त्र आएता पनि स्थिर...